içinde

Uçan Kanatlar

Uçan Kanatlar

Uçan kanatlar, keskin bir gövdeye sahip kuyruksuz bir uçak tipi olarak tanımlanıyor. Nadir bir uçak tipi olan uçan kanatlar, aerodinamik açıdan diğer uçaklara göre çok daha avantajlılar. Uçan kanat fotoğraflarına ilk bakıldığında fotoğraflar montaj gibi gelse de, aslında bu uçaklar gerçekten tam anlamıyla mühendislik harikası.

Northtrop YB-35
Uçan Kanatların Tarihçesi

1910 yılında Hugo Junkers sadece kanatlardan oluşan bir hava aracı tasarımının patentini aldı. Bu tasarımın, büyük yolcu uçaklarının sorunlarına karşılık bir çözüm olduğunu düşünüyordu. Bu düşüncesinin nedeni ise, uçak kanatlarının büyük iç hacmi ve düşük sürüklenmeydi.

Junkers G.38

Hugo Junkers ilk düşüncelerini ürettiği Junkers J1 tipi uçakta denedi. Bu fikirden sonra ise yolcuların kanatta taşınması fikri aklına geldi ve JG1 tasarımı üzerinde çalışmalar yaptı. Fakat boyutlarından dolayı bu uçaklar için Alman havacılık komisyonu imha kararı verdi. Junkers bunlara rağmen denemekten hiç vazgeçmedi. 1931’de uçan kanatlara tasarım açısından en yakın olan uçağı Junkers G.38’i tasarladı.

Sovyetler’de Durum Neydi?
BICh-3

Bir diğer yandan Sovyetler’de Boris Ivanovich Cheranovsky uçan kanat planörleri üzerine çalıştı ve BICh-3’ü üretti. Bu üretimden sonra bazı Sovyet tasarımcılar Stalin’in emri altında bağımsız bir şekilde bu tarz kanatlar üstünde çalıştılar. BICh-3, BICh-14, BICh-7A gibi uçakların üretimi bu sayede Sovyetler için artık çocuk oyuncağı gibiydi. 1948 yılında geliştirilen BICh-26 süpersonik ve uçan kanat şekline sahip ilk uçaklardan biriydi. Cheranovsky bu uçağı ordu için sunduğunda kabul görmedi. Ardından Cheranovsky’nin ölümüyle tüm bu fikirler rafa kaldırıldı.

II. Dünya Savaşında Uçan Kanatlar

Uçan kanat çalışmaları yapan ülkeler arasında ABD ve Fransa’da vardı. Aerodinamik konusu II. Dünya Savaşına kadar iyice anlaşıldığı için araştırmalar devam ederken bir yandan prototipler üzerinde çalışmalar devam ediyordu. 1942’de ABD Northtrop N-9M’yi ilk kez uçurdu. 1944’te ise Almanya, Horten Ho-229’u savaşın son dönemlerinde test

Günümüze Kadar Gelen Tek Horten Ho 229

etmeye başladı ve bu uçak dünyanın ilk çift jet motoru saf uçan kanadıydı. Bir test uçuşu sırasında motorlarında arıza çıkması sonucu bu uçak düştü. Sadece üç tane üretildikten sonra bu uçak unutuldu. Savaş bittikten sonra ise özellikle ABD bu tip uçakları geliştirmeye devam etti.

ABD’nin Hayaletleri

ABD’de uçan kanatlar üzerine çalışmalarını Northtrop sürdürüyordu. N-1M modeli üzerindeki çalışmalarla 1946 yılında YB-35 prototipi uçuruldu. 1947 yılında ise YB-35’in jet motorlarıyla donatılmış hali YB-49 tanıtıldı fakat YB-49 çok fazla teknik sorunu olan bir uçaktı. Bu nedenle sadece prototip olarak kaldı. Bu çalışmalar devam ederken süpersonik uçakların çağı geldi, uçan kanat projeleri askıya alındı. 1980 yılında uçan kanatlara olan ilgi, düşük radar yansıma kesitleri nedeniyle tekrar arttı. ABD 1989 yılında Northtrop B-2’nin ilk prototip uçuşunu yaptı. B-2, radarlara yakalanmadığı için çok kolaylıkla hedefleri bombalayabiliyordu. Bu özelliği B-2’yi hala tek yapmaktadır. Her türlü bombayı taşıyabilen bu uçak, uzun menzili sayesinde herhangi bir savaş durumunda ABD için büyük artılar getirebilecekti. ABD bu projenin başında 135 tane hayalet uçak üretmeyi planladı, fakat zamanla bu sayı düştü. Şu an 20 adet B-2 ABD’nin elinde bulunuyor. 

Hayalet’in Özellikleri

2 personel taşıyabilen B-2, 52,4 metre kanat açıklığına, 21 metre uzunluğa ve 5,18 metre yüksekliğe sahip. Boş ağırlığı 71 ton olan bu uçağın en yüksek hızı 1020 km/h, motor başına düşen itiş gücü ise 77kN’dur. 4 adet General Electric F118-GE100 turbofans motor kullanmaktadır.

B-2 ve Taşıyabildikleri
Türkiye’nin Girişimleri
THK-13

THK tarafından 1940’ların sonlarına doğru kuyruksuz bir planör geliştirildi. Ağırlıklı olarak kumaş kaplamalı ahşaptan üretilen planörün öncelikle küçük bir motora sahip olması planlanmış fakat bu fikirden daha sonra vazgeçildi. İlk uçuşunu 1948’de yapan bu planör, 1948 yılının Ağustos ayında ikinci kez uçtuğunda, kontrol kilitlenmesi yaşadı. Uçak bu olaydan sonra zarar gördü ve onarımları sırasında uçağın zayıf sapma stabilitesi ve ağır kontrol kuvvetleri ortaya çıktı. 1949 yılında Paris Air Show’da sergilenmiştir. THK’nın önceliklerinin değişmesiyle bu proje ilk başarısızlığından sonra iptal edilmiştir. 

THK-13’ün Özellikleri

Sadece tek kişi taşıyabilen bu planör, 5.04 metre uzunluğunda ve 20 metre kanat açıklığına sahiptir. Kanat alanı 34.5 metre kare, yüksekliği ise 1.94 metredir. Yüklü ağırlığı  520 kg olan THK-13’ün  stall hızı 48km/h ve alçalma hızı 0.96 m/s olarak ölçülmüştür.

Günümüzde Uçan Kanatlar

ABD aktif olarak B-2’lerini kullanmaya devam ediyor. Yolcu uçağına uçan kanatları uyarlama çalışmaları hakkında ise çok fazla haber olmasına rağmen hala ortaya koyulan bir ürün maalesef yok. 

Kaynakça
  • www.nurflugel.com
  • en.wikipedia.org
  • khosann.com
  • www.warbirdforum.com
  • www.northropgrumman.com

Ne düşünüyorsun?

Yazar

Veri İletişiminde Işık Çağı : Fiber Optik

Samanyolu’nda Yıldız Dansı