içinde

Otonom Acil Frenleme Sistemi(AEB) Nedir ?

Otonom Acil Frenleme Sistemi(AEB) Nedir ?

Otomotiv sektöründe geliştirilen teknolojiler ile birlikte artık daha güvenli bir sürüş yapmak mümkün olmaktadır. Otonom Acil Frenleme(AEB) sistemi ise bu teknolojik gelişmelerin sonucu olarak artık otomobillerimizde kullanılmaktadır. AEB sistemleri, araç hareket halinde iken engelleri tespit etmek ve olası çarpışmaları engellemek amacıyla kullanılır.

Otonom Acil Frenleme Sistemi(AEB) Hakkında Genel Bilgiler

Otomotiv sektörünün, otonom sürüş sistemleri üzerine yaptığı çalışmaların sonucunda güvenlik sistemleri de büyük bir değişime uğramaktadır. İngilizce adıyla Autonomous Emergency Braking(AEB) sisteminin kullanımı bu gelişmelerin en önemlilerindendir. AEB’in, emniyet kemerinin tanıtılması kadar önemli olduğu otoriteler tarafından söylenmektedir. Otomobil güvenlik sistemlerinden ABS ve ESP gibi AEB’in de kullanımı ileride standart hale gelecektir. Otonom Acil Frenleme sisteminin amacı araç yolda giderken önündeki engelleri tespit etmektir. Çarpışmanın, olası olup olmadığını sensörler yardımı ile değerlendirerek fren yapma prensibine dayanmaktadır. AEB, bir çarpışmanın meydana geldiği hızı ani fren ile oldukça azaltır. Aynı zamanda kazaların meydana gelmesini önleme potansiyeline de sahiptir. Euro NCAP tarafından yapılan 2015 araştırması sonucunda, AEB’in arkadan yapılan kazalarda %38’lik bir azalmaya yardımcı olduğunu tespit etti. Euro NCAP, çarpışma önleyici sistemleri şehir içi, şehirler arası ve yaya sistemleri olarak 3 kategoride değerlendirmektedir.

Otonom Acil Frenleme Sistemi(AEB) Nasıl Çalışır ?

Sistem genellikle bir çarpışmanın muhtemel olduğu durumlarda devreye girer. Sürücünün fren yapması gerektiği ikazı sesli bir alarm olarak sürücüyü uyararak başlar. Sürücü bu süreç içinde fren pedalına basmaz ise sistemin otomatik olarak otonom kısmı devreye girerek ani frenleme işlemini gerçekleştirir. En temel AEB sistemleri, küçük şehir içi çarpışmalarını önlemek veya kazanın şiddetini azaltmak amacıyla düşük hızlarda çalışır. Daha karmaşık sistemler ise daha geniş hız aralıklarında çalışarak ciddi yaralanma ve ölüm potansiyeli olan ciddi kazalara karşı koruma sağlamaktadır. Adaptif hız sabitleyicisinin temelini oluşturan teknolojiyi kullanan AEB aslında uzun yıllardır piyasada bulunmaktadır. Teknolojinin gelişmesi ile birlikte AEB sistemleri lidar sensörler ve kameraların birlikte kullanımı ile şehir içi düşük hızların yanı sıra, şehirler arası yollarda da yüksek hızlardaki kazaları önlemede kullanılmaktadır. Şu an bu sistemler çoğu araçta bulunmasa da gelecekte araçların büyük bir çoğunluğunda standart bir hale geleceği tahmin edilmektedir.

Şehir İçi Sürüşte Otonom Acil Frenleme(AEB) Etkisi

Şehir içi araç kullanımında yaralanma oranı düşük olsa da çarpışmaların yaklaşık olarak %26’lık kısmını oluşturur. Düşük hız AEB sistemlerinde genellikle aracın 6-8m öndeki yolu takip etmek için sensörler kullanılmaktadır. Ön camın üst tarafına monte edilen LIDAR sistemler ile aracın önünde tehlike oluşturabilecek bir nesne olup olmadığı sürekli olarak ölçülür. Sürüş sırasında eğer risk oluşturabilecek ani bir nesnenin ortaya çıkması halinde AEB sistemi tipik olarak frenlere ön şarj uygular. Bu sayede sürücü tepki verdiğinde daha verimli bir frenleme ortaya çıkmasını sağlanmaktadır. Sürücü eğer fren pedalına müdahale etmeden tepkisiz bir şekilde davrandığında ise frenleme AEB tarafından otomatik olarak yapılmaktadır. Herhangi bir anda sürücü kazadan kaçınmak amacıyla sert fren yaparak veya direksiyonu kırarak müdahale ederse sistem devre dışı durumda olacaktır. Euro NCAP araştırmalarına göre AEB sistemi travma yaralanmaların %80’ini oluşturan 20 km/s hızlarına kadar ki çarpışmaları önleyen sistemler olarak tanımlanmaktadır.

Şehirlerarası Sürüşte Otonom Acil Frenleme(AEB) Etkisi

Şehirlerarası yollarda sürücüler araçları ile daha yüksek hızlarda yol almaktadırlar. Bu yolculuklarda yapılan yüksek hız, şehir içi kullanıma göre daha fazla ölümcül yaralanma olasılığını arttırmaktadır. Bu yüksek hızlarda önleyici frenleme sisteminin çalışması için daha uzun menzilli radar sistemi kullanılmaktadır. Bu radar sistemleri ortalama 200 metre ilerideki yol durumunu analiz edebilmektedir. AEB sistemi frenleme işlemi için hesaplamalar yaparak durum senaryoları oluşturur. Yapılan analizler sonucu sürücüye önce uyarıcı sinyaller verilir. Sürücü eğer tepki vermezse ikinci bir uyarı fren silkelemesi veya emniyet kemeri gerilmesi gibi uygulamalarla verilir. Bu esnada sürücüden tepki alınmama ihtimaline göre maksimum frenleme için frenler önceden hazırlanır. Eğer sürücü tepki vermez ise analizler sonucu sistem otonom olarak frenlemeyi sağlayarak kazayı önlemeye çalışır. Bu sistemler kazaları bazen tam olarak önleyemese bile en azından yaralanma olasılığını minimum hale getirirler. Şehirlerarası yollarda sıklıkla yaşanan sürücülerin dikkatinin dağılması durumu için bu sistemler hayati önem taşımaktadır.

Trafikte Yayalara Karşı Otonom Acil Frenleme(AEB) Etkisi

Bazı AEB sistemleri yoldaki engeller dışında yayaları tanıyacak şekilde geliştirilmiştir. Araç yolda seyir halinde iken kullanılan sensör ve kızılötesi kameralar yayaları analiz edecek teknolojiye sahiptir. AEB sistemi araç trafikte yol halinde iken yayalara çarpmamak için sürekli analizler yapar. Tehlikeyi analiz ettiğinde tam güç ile fren yapar ve aynı anda sürücüyü uyarır. Ancak bu sistemler yayalar için halen geliştirilme aşamasındadır. Çünkü insan davranışını kameralar ve sensörler ile algılamak gerçekten zordur. Gün geçtikçe teknolojik gelişmelerin etkisi ile bu alanda da çalışmalar devam etmektedir.

Kaynakça
  • whatcar.com
  • euroncap.com
  • jodvi.com

Ne düşünüyorsun?

Yazar

İnternetin Geleceği ”Metaverse”

Modem ve Yönlendirici Arasındaki Fark Nedir?