içinde

Nükleer Tıp Nedir?

Nükleer Tıp Nedir?

Nükleer tıp, canlılara verilen radyoaktif maddelerin yaydıkları ışınların özel yöntemler veya aygıtlarla dışarıdan sayımı, görüntü olarak izlenmesi veya tanımlanması ile tanı koyulmasına yardımcı olan bir tıp dalı olarak bilinmektedir.

Tarihçesi 1800’lü yılların başında İngiliz kimyager John Dalton’un atom teorisini ortaya atmasına, Alman Wilheim Konrad Roentgen’in 1895’de X ışınlarını bulmasına, 1928’de Amerika’da Ernest Lawrence’ın siklotronu yapmasına kadar uzanmaktadır.

Nükleer tıp gelişimindeki en önemli adım 1934 yılında Marie Curie’nin yapay radyoaktiviteyi keşfetmesidir. Ancak birçok tarihçi nükleer tıbbın gerçek başlangıcı olarak radyoaktif iyodun toksik guatr (zehirli guatr) tedavisinde kullanılmaya başlandığı 1940’lı yılları göstermektedir.

Bu tıp dalında kullanılan aygıtlar radyoaktivite sayıcıları, Gama kamera ve PET-CT olarak isimlendirilmektedir. Ayrıca nükleer tıpta sıklıkla kullanılan terimler bulunmaktadır. Bunları bu kısımda açıklamak yazının devamının anlaşılabilirliği açısından faydalı olacaktır.

Nükleer Tıp Kavramları

Sintigrafi: Eser düzeyde radyoaktif bir maddenin genellikle damardan verilmesinden sonra “Gamma kamera” denen görüntüleme aygıtıyla işlev bilimsel bir durumun (organdaki kanlanma vb. değişim) görüntülenmesi tekniği olup, kemik, kalp, beyin ve dinamik böbrek sintigrafisi gibi türleri bulunmaktadır.

Radyofarmasötik: Nükleer tıpta hastalara çeşitli yollarla verilebilen (enjeksiyon veya ağızdan) çok düşük miktar radyoaktivite ve buna bağlanan kimyasal ilaçlardan oluşan maddelere radyofarmasötik ismi verilmektedir.

SPECT: Filmi alınacak organın çevresinden 180 veya 360 derecelik açı boyunca görüntüler alınmaktadır. Çekim sonucunda bilgisayar yardımıyla ham görüntüler işlemden geçirilmekte olup bu yöntemde çekilen organlar 3 boyutlu olarak incelenmektedir.

PET: Burada radyoaktivite olarak positron yayan ışınlar kullanılmaktadır. Diğer kısımları SPECT ile aynı şekilde meydana gelmektedir.

Nükleer Tıpta Kullanılan Bazı Cihazlar Ve Özellikleri

Gama Kamera: Gama kamera cisimlerden yansıyan görünür bölgedeki ışınlar yerine gama ışınlarını kaydederek görüntüyü oluşturmaktadır. Diğer ışınım ilkeli cihazların aksine ışın kaynağı cihaz yerine hasta olarak kabul edilmektedir. Hastaya görüntüleme öncesi görüntülenecek bölgeye özel radyoaktif madde içeren özel bir ajan enjekte edilmektedir. Uygun bir süre geçtikten sonra görüntüleme sistemi radyoaktif ışınım avına başlamaktadır.

PET-CT: Pozitron emisyon tomografisi (PET-CT), bilgisayarlı tomografi ile birleştirilerek birçok hastalığın teşhisine olanak sağlayan önemli bir tıbbi görüntüleme yöntemi olarak bilinmektedir. PET-CT işlemi hastanın 6 saatlik açlık durumundan sonra yapılmaktadır. İlk olarak hastanın kan şekeri ölçülmektedir. Hastanın kan şekerinin istenilen seviyede olması halinde ise damardan radyoaktif madde enjekte edilmektedir. Ardından PET/CT cihazında çekime alınır. PET/CT’de kullanılan diğer maddeler, kemikleri görüntülemek için F-18 NaF, prostat kanserlerinin yayılımının araştırılmasında Ga-68 PSMA, nöroendokrin tümörlerin araştırılmasında kullanılan Ga-68 DOTA-TATE’tir. Bunların dışında rutinde pek kullanılmayan birçok radyofarmasotik de bulunmaktadır.

PET-CT çok büyük oranda kanserin tanı ve evrelemesinde kullanılmaktadır.

Kaynaklar:

tsnm.org

bursaonkoloji.saglik.gov.tr

en.wikipedia.org

www.saglikaktuel.com

Ne düşünüyorsun?

Yazar

İş Başvurularında Mühendisleri Rakiplerinden Bir Adım Öne Geçirebilecek Programlar

Yeni Teknolojiye Dev Yatırımlar 1: Firmalar